Użytkowanie wieczyste jest instytucją praw cywilnego unormowaną w art. 232 – 243 (Księga II, Tytuł II) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późniejszymi zmianami; dalej KC) oraz ,w zakresie szczegółowych zasad ustanawiania prawa, opłat oraz wygaszania w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity  Dz. U. z 2010, nr 102, poz. 651, ze zm.; dalej ugn). Zgodnie z zapisem art. 238 KC „Wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną”. Pierwsza opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a także związków takich jednostek (tylko takie grunty mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste) zostaje ustalona w chwili zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie stawki procentowej odpowiedniej dla celu, na jaki nieruchomość została oddana oraz wartości gruntu oddanego w użytkowanie.